نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

• محمد گنجی ¹
• امین حیدریان ²
• فاطمه نامیان ³

¹ عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان

² دکترای جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

³ کارشناس ارشد رشته جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

با شیوع کووید-19 و اجبار دانشجویان به یادگیری در فضای مجازی، پرداختن به نشاط آموزشی و سهم آن در عملکرد مراکز دانشگاهی اهمیت بیشتری یافته است. این پژوهش به بررسی نشاط و سرزندگی آموزشی دانشجویان در فضای مجازی و شناسایی عوامل مرتبط با آن می‌پردازد. جامعه‌ آماری این پیمایش شامل دانشجویان دانشگاه کاشان در سال تحصیلی 1400-1399 است. حجم نمونه با استفاده از نرم‌افزار سمپل پاور برابر با 489 نفر برآورد شده است. قابلیت اعتماد متغیرهای پژوهش نیز با استفاده از ضریب پایایی ترکیبی بررسی و مورد تأیید قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که بین متغیرهای «دسترسی به منابع و امکانات آموزش مجازی»، «رضایت از سامانه‌ آموزش الکترونیک دانشگاه»، «کیفیت آموزشی»، «تجربه‌ زیست دانشجویی در فضای مجازی»، «سرمایه اجتماعی درون‌گروهی» و «رعایت حقوق دانشجویی» با متغیر «نشاط آموزشی» رابطه مستقیم وجود دارد. همچنین، نتایج ارزیابی مدل ساختاری نشان می‌دهد که حجم اثر متغیر «تجربه‌ زیست دانشجویی در فضای مجازی» در حد زیاد، متغیر «کیفیت آموزشی» در حد متوسط رو به پایین و سایر متغیرها در حد کم بوده و توان پیش‌بینی کنندگی مدل نیز در سطح بالا برآورد شده است. در مجموع، یافته‌های این پژوهش نشان دادند که پرداختن به امکانات آموزش مجازی و ارتقاء کیفیت آن‌ها از یک سو و توجه به سرمایه اجتماعی درون‌گروهی دانشجویان و رعایت حقوق آنان می‌تواند در تجربه زیسته دانشجویی و در نتیجه نشاط آموزشی حتی در فضای غیرحضوری نقش بسزایی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

• نشاط آموزشی
• سرزندگی آموزشی
• آموزش مجازی
• کیفیت آموزش مجازی
• دانشگاه نشاط‌محور

موضوعات

• آموزش از دور