با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن یادگیری الکترونیکی ایران

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

دکتری، گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، ایران و مربی پژوهشی آموزش تاریخ در دانشگاه فرهنگیان،

10.30473/idej.2026.73184.1225

چکیده

این مطالعه با هدف بررسی توسعه، بهره‌وری پژوهشی، الگوهای استناد، شبکه‌های همکاری و مضامین اصلی پژوهشی در تحقیقات آموزشی در خاورمیانه طی سال‌های ۲۰۱۹-۲۰۲۴ انجام شده است. تجزیه و تحلیل کتاب‌سنجی و علم‌سنجی با استفاده از داده‌های بازیابی شده از پایگاه داده Scopus انجام شد. استراتژی جستجو از کلمات کلیدی مرتبط با آموزش استفاده کرد و شامل انتشاراتی بود که به مسائل آموزشی در زمینه‌های اجتماعی-فرهنگی کشورهای خاورمیانه می‌پرداختند. جستجوی اولیه ۸۱۹۷ نشریه را شناسایی کرد که از بین آنها ۴۹۶ مقاله پراستناد برای تجزیه و تحلیل دقیق انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل‌های کتاب‌سنجی برای بررسی روند انتشار، الگوهای استناد، مشارکت نویسندگان و مؤسسات، شبکه‌های همکاری و مضامین برجسته تحقیقاتی استفاده شد. یافته‌ها نشان دهنده کاهش قابل توجه در خروجی تحقیقات آموزشی در طول دوره مطالعه است، از اوج ۱۲۷ نشریه در سال ۲۰۲۰ به ۱۰ نشریه در سال ۲۰۲۴. این کاهش نگرانی‌هایی را در مورد پایداری تحقیقات و سرمایه‌گذاری آموزشی در منطقه ایجاد می‌کند. دانشگاه ملک سعود و دانشگاه قطر از برجسته‌ترین مشارکت‌کنندگان نهادی بودند. تجزیه و تحلیل انتشارات پراستناد همچنین اهمیت فزاینده ادغام فناوری، واکنش‌های آموزشی به رویدادهای جهانی و همکاری بین محققان و مؤسسات را برجسته می‌کند. انتشارات چند کشوری، پتانسیل همکاری منطقه‌ای و بین‌المللی را برای تسهیل اشتراک‌گذاری دانش و نوآوری در پرداختن به چالش‌های آموزشی نشان می‌دهد. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران، دانشگاه‌ها و ذینفعان پژوهشی باید حمایت از تحقیقات را تقویت کنند، اولویت‌های تحقیقات آموزشی را مجدداً ارزیابی کنند و همکاری‌های بین رشته‌ای و بین ملی را برای احیای تحقیقات آموزشی در خاورمیانه و افزایش سهم منطقه در تولید دانش جهانی ترویج دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات