با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن یادگیری الکترونیکی ایران

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی،رودهن،ایران

2 گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره واحد رودهن،دانشگاه آزاد اسلامی،رودهن،ایران

3 استاد گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور،تهران، ایران

10.30473/idej.2026.78873.1286

چکیده

هدف این پژوهش، تبیین ویژگی‌ها و مؤلفه‌های یک برنامه درسی آشکار مبتنی بر یادگیری ترکیبی در دوره متوسطه اول است. روش پژوهش از نوع ترکیبی (کیفی-کمی) می‌باشد و برای شناسایی ابعاد و مؤلفه‌ها، علاوه بر تحلیل اسناد، از روش تحلیل مضمون با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA12 بهره گرفته شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی اعضای هیئت‌علمی با مرتبه استادیاری و بالاتر در حوزه‌های مدیریت آموزشی، مدیریت آموزش عالی و تکنولوژی آموزشی، و همچنین مدیران وزارت آموزش‌ و پرورش بود که پس از انجام ۲۱ مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری، مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت، مضامین بنیادی، سازمانی و فراگیر استخراج شدند. در بخش کمی، از تکنیک مدل‌سازی معادلات ساختاری برای سنجش میزان تأثیرگذاری و اولویت‌بندی ابعاد و مؤلفه‌ها استفاده شد. در جریان مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، هشت بُعد شناسایی گردید: اهداف آموزشی و پرورشی، محتوا و ساختار آموزشی، روش‌ها و راهبردهای تدریس، سنجش و ارزیابی پیشرفت، نقش مربی و مدرس، سازمان‌دهی زمان و محیط یادگیری، منابع و امکانات یادگیری، و ارتباطات و مشارکت در امر آموزش. هجده مؤلفه (مضمون سازمان‌دهنده) برای برنامه درسی آشکار مبتنی بر یادگیری ترکیبی در دوره متوسطه اول شناسایی شد. نتایج حاصل از پرسشنامه محقق‌ساخته نشان داد که بُعد «محتوا و ساختار آموزشی»، با ضریب ۰/۷۲۸، بیشترین تأثیر را بر برنامه درسی آشکارِ مبتنی بر یادگیری ترکیبی در دوره متوسطه اول دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات