علمی-پژوهشی
آموزش از دور
بابک پیکرستان
چکیده
این مقاله مروری انتقادی، کاربرد اصول طراحی آموزشی (ID) را در دورههای کشاورزی مبتنی بر وب، با تمرکز بر دانشجویان دانشگاه پیام نور (PNU) در استان مرکزی، مورد بررسی قرار میدهد. این مرور، ادبیات مرتبط با مدلهای طراحی آموزشی، از جمله مدل ADDIE، اصول اولیه مرِیل (Merrill’s First Principles) و نظریههای یادگیری سازهگرایانه (Constructivist) را ترکیب و تحلیل ...
بیشتر
این مقاله مروری انتقادی، کاربرد اصول طراحی آموزشی (ID) را در دورههای کشاورزی مبتنی بر وب، با تمرکز بر دانشجویان دانشگاه پیام نور (PNU) در استان مرکزی، مورد بررسی قرار میدهد. این مرور، ادبیات مرتبط با مدلهای طراحی آموزشی، از جمله مدل ADDIE، اصول اولیه مرِیل (Merrill’s First Principles) و نظریههای یادگیری سازهگرایانه (Constructivist) را ترکیب و تحلیل میکند. روششناسی مورد استفاده، مرور نظاممند ادبیات (SLR) بوده و مطالعات منتشر شده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتهاند. در این راستا، از میان مجموعه اولیه شامل ۲۱۰ مطالعه، ۴۵ پژوهش مرتبط با یادگیری الکترونیکی، آموزش کشاورزی و طراحی آموزشی انتخاب شدند. یافتهها نشان میدهند که بهکارگیری تکرارشونده مدل ADDIE، تمرکز بر اصول نمایش و کاربرد مرِیل، و تقویت همکاری سازهگرایانه میان همترازان (Peer Collaboration) به طور معناداری تعامل و شایستگی دانشجویان را ارتقا میدهد. توصیههای کلیدی شامل تطبیق مدل ADDIE برای اصلاح و بهبود تکراری، اولویتبندی اصول مرِیل از طریق آزمایشگاههای مجازی، و تسهیل همکاری مشارکتی سازهگرایانه است. متدهای استراتژیک طراحی آموزشی برای افزایش شایستگی دانشجویان در مؤسسات آموزش از راه دور منطقهای مانند PNU امری حیاتی است. این مرور بر ضرورت توسعه آموزش کشاورزی آنلاین محلیسازی شده و متمرکز بر عملکرد (Performance-focused) تأکید دارد.
علمی-پژوهشی
پیمان الماسی نژاد؛ محمد ذهابی
چکیده
ظهور فناوریهای نوین زبانی مبتنی بر هوش مصنوعی، اعتبارسنجی اصالت تکالیف در نظامهای آموزش از راه دور را با دشواری جدی روبهرو ساخته است. در این پژوهش، راهکاری مبتنی بر الگوریتم XGBoost ارائه میشود که قادر است متون تولیدشده توسط هوش مصنوعی را از نوشتههای انسانی بازشناسی کند. این روش با بهرهگیری از ۲۴ ویژگی شامل دو گروه شاخصهای ...
بیشتر
ظهور فناوریهای نوین زبانی مبتنی بر هوش مصنوعی، اعتبارسنجی اصالت تکالیف در نظامهای آموزش از راه دور را با دشواری جدی روبهرو ساخته است. در این پژوهش، راهکاری مبتنی بر الگوریتم XGBoost ارائه میشود که قادر است متون تولیدشده توسط هوش مصنوعی را از نوشتههای انسانی بازشناسی کند. این روش با بهرهگیری از ۲۴ ویژگی شامل دو گروه شاخصهای سبکشناختی (واژگانی، نحوی و نگارشی) و شاخصهای رفتاری (زمانی، ویرایشی و تعاملی) و با استفاده از مجموعهداده استاندارد HC3 شامل ۱۰ هزار نمونه، مورد ارزیابی قرار گرفت. فرآیند اعتبارسنجی به روش ۵-تایی انجام شد و نتایج حاکی از عملکرد مطلوب مدل با نرخ درستی 1/96 درصد، دقت مثبت 8/95 درصد، حساسیت 4/96 درصد و نمره ترکیبی F1 برابر 1/96 درصد است. تحلیل اهمیت شاخصها نشان داد که نسبت نوع به شمار واژگان (TTR) و میانگین درازای جمله، تأثیرگذارترین مؤلفهها در فرآیند تشخیص هستند. چارچوب پیشنهادی میتواند ابزاری کارآمد برای مدرسان آموزش از راه دور در جهت پایش اصالت تکالیف و صیانت از انضباط علمی در دوران هوش مصنوعی تلقی گردد.
علمی-پژوهشی
آموزش از دور
محسن رحیم بیگی؛ یوسف مهدوی نسب؛ معصومه السادات ابطحی؛ مهدی عاشوری
چکیده
یادگیری مبتنی بر بازی از طریق گیمپلی تعاملی و جذاب به طور قابل توجهی انگیزه و درک دانشآموزان را در موضوعات پیچیده افزایش میدهد. این رویکرد با ایجاد محیطهای یادگیری غنی، فرصتهای متنوع یادگیری را فراهم کرده و به توسعه مهارتها کمک میکند. یک جنبه حیاتی در طراحی بازیهای آموزشی، ادغام اصول "جویسینس" (جذابیت) است که برای تضمین ...
بیشتر
یادگیری مبتنی بر بازی از طریق گیمپلی تعاملی و جذاب به طور قابل توجهی انگیزه و درک دانشآموزان را در موضوعات پیچیده افزایش میدهد. این رویکرد با ایجاد محیطهای یادگیری غنی، فرصتهای متنوع یادگیری را فراهم کرده و به توسعه مهارتها کمک میکند. یک جنبه حیاتی در طراحی بازیهای آموزشی، ادغام اصول "جویسینس" (جذابیت) است که برای تضمین جذابیت بازی اهمیت دارد. این مطالعه به بررسی اجزای جویسینس در طراحی بازیهای آموزشی میپردازد.برای شناسایی عواملی که بر جویسینس در بازیهای آموزشی تأثیر میگذارند، یک مرور سیستماتیک جامع با استفاده از رویکرد ترکیبی سندلووسکی و باروسو و چارچوب PRISMA انجام شد. جستجویی در پایگاههای داده مانند Scopus، ScienceDirect و Emerald Insight برای مقالات منتشر شده بین 2004 تا 2024 انجام گرفت. کلمات کلیدی شامل "جویسینس"، "بازخورد"، "گرافیک"، "صدا" و "اجزای بازی" استفاده شد. این جستجو به شناسایی مقالات مرتبط کمک کرد و تحلیل آنها به استخراج دیدگاههای کلیدی در مورد عوامل مؤثر بر جذابیت و لذتبخشی بازیها انجامید. این مطالعه سه دسته اصلی از اجزای جویسینس را شناسایی کرد: مکانیکها (7 مؤلفه)، دینامیکها (5 مؤلفه) و زیباییشناسی (6 مؤلفه). مکانیکها شامل ساختار گیمپلی، بازخورد درون بازی، سیستمهای دستاورد و قدرتافزایی هستند. دینامیکها به فرآیندهای تعاملی مانند همکاری اجتماعی، اکتشاف و مدیریت زمان میپردازند. زیباییشناسی شامل مؤلفههای حسی و احساسی مانند سفارشیسازی آواتار، داستان بازی، طراحی گرافیکی و بازخورد چندحسی است. این دستهها چارچوبی جامع برای طراحی بازیهای آموزشی فراهم میکنند که تعامل، نتایج یادگیری و رضایت کاربر را بهینه میکند.استفاده از اجزای جویسینس به طراحان بازی این امکان را میدهد که بازیهایی طراحی کنند که نه تنها آموزشی، بلکه جذاب و لذتبخش باشند. این تحقیق یک چارچوب ساختاریافته برای توسعه بازیهای آموزشی مؤثرتر فراهم میآورد.
علمی-پژوهشی
زهرا معارفوند؛ اعظم مهدی زاده
چکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی راهکارهای اثربخش نمودن آموزشهای از راه دور معلمان بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت کیفی و با روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش از استادان، صاحبنظران و خبرگان حوزه آموزشهای از راه دور و آموزش به معلمان تشکیل شد که با استفاده از نمونهگیری کیفی به شیوه ملاک محور با 17 نفر از آنها مصاحبههای نیمه ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر شناسایی راهکارهای اثربخش نمودن آموزشهای از راه دور معلمان بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت کیفی و با روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش از استادان، صاحبنظران و خبرگان حوزه آموزشهای از راه دور و آموزش به معلمان تشکیل شد که با استفاده از نمونهگیری کیفی به شیوه ملاک محور با 17 نفر از آنها مصاحبههای نیمه ساختاریافته انجام شد. برای تحلیل نتایج مصاحبهها از روش تحلیل مضمون به شیوه تحلیل شبکه مضامین استفاده شد. اعتبار مصاحبهها با استفاده از روش اعتباریابی بازبینی توسط اعضا تایید شد. یافتهها نشان داد راهکارهای اثربخش نمودن آموزشهای از راه دور معلمان شامل 3 مضمون سازماندهنده، 15 مضمون پایه و 44 خرده مقولهها میشوند. مضمون برنامهریزی (شامل مضامین پایه نیازها، تعیین اهداف مشخص، انتخاب محتوای مناسب، زمانبندی منعطف، استفاده از فناوریهای نوین)، مضمون اجرا (شامل مضامین پایه آموزش دبیران، تعامل و مشارکت، تنوع در روشهای تدریس، فراهم کردن منابع اضافی و پشتیبانی فنی)، و مضمون ارزیابی (شامل مضامین پایه ارزشیابی مستمر، بازخورد سازنده، استفاده از ابزارهای ارزیابی آنلاین، تحلیل نتایج، برگزاری جلسات بازخورد) میشود. اثربخش نمودن آموزشهای از راه دور معلمان میتواند به بهبود کیفیت آموزش معلمان و افزایش اثربخشی فرآیند یادگیری دانشآموزان منجر شود.
علمی-پژوهشی
آموزش از دور
محمدرضا حسنی؛ فاطمه جوان؛ یوسف مهدوی نسب
چکیده
این مطالعه اثربخشی ارزیابی مبتنی بر بازی را در کاهش اضطراب امتحان در بین دانشآموزان کلاس سوم در درس ریاضی بررسی کرد. این تحقیق با استفاده از یک طرح شبهآزمایشی پیشآزمون-پسآزمون، شامل ۶۰ دانشآموز پسر ۸ تا ۹ ساله بود که به طور تصادفی به گروههای آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش در سه جلسه ارزیابی ۱۰ دقیقهای مبتنی بر بازی ...
بیشتر
این مطالعه اثربخشی ارزیابی مبتنی بر بازی را در کاهش اضطراب امتحان در بین دانشآموزان کلاس سوم در درس ریاضی بررسی کرد. این تحقیق با استفاده از یک طرح شبهآزمایشی پیشآزمون-پسآزمون، شامل ۶۰ دانشآموز پسر ۸ تا ۹ ساله بود که به طور تصادفی به گروههای آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش در سه جلسه ارزیابی ۱۰ دقیقهای مبتنی بر بازی در یک دوره سه هفتهای با استفاده از ابزار «حقایق سرگرمکننده ریاضی: بازی برای کودکان» شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل تحت ارزیابیهای سنتی مبتنی بر کاغذ قرار گرفتند. سطح اضطراب امتحان با استفاده از پرسشنامه اضطراب امتحان (TAI) که قبل و بعد از مداخله اجرا شد، اندازهگیری شد. نتایج نشاندهنده کاهش قابل توجه اضطراب امتحان و افزایش قابل توجه مشارکت در بین دانشآموزان گروه آزمایش در مقایسه با همسالانشان در گروه کنترل بود. این یافتهها پتانسیل ارزیابی مبتنی بر بازی را به عنوان یک استراتژی نوآورانه برای کاهش اضطراب مرتبط با امتحان و ایجاد یک محیط یادگیری جذاب و حمایتی برجسته میکند و از این طریق از ادغام آن در شیوههای آموزشی برای افزایش نتایج دانشآموزان پشتیبانی میکند.
علمی-پژوهشی
آموزش از دور
هادی صالحی
چکیده
This paper critically examines the role of ChatGPT, an advanced language model, in academic writing and explores whether it serves as a helpful scaffold or a debilitating crutch. As artificial intelligence technologies continue to advance, ChatGPT has gained popularity as a tool for generating written content, including academic papers. This review paper assesses the benefits and limitations of utilizing ChatGPT in academic writing, considering its impact on the writing process, content quality, and the development of critical thinking skills. The analysis draws on existing literature, empirical ...
بیشتر
This paper critically examines the role of ChatGPT, an advanced language model, in academic writing and explores whether it serves as a helpful scaffold or a debilitating crutch. As artificial intelligence technologies continue to advance, ChatGPT has gained popularity as a tool for generating written content, including academic papers. This review paper assesses the benefits and limitations of utilizing ChatGPT in academic writing, considering its impact on the writing process, content quality, and the development of critical thinking skills. The analysis draws on existing literature, empirical studies, and expert opinions to provide a comprehensive evaluation of ChatGPT’s influence on academic writing. The findings reveal that while ChatGPT can offer valuable support by assisting with generating ideas, improving language fluency, and enhancing productivity, it also presents challenges related to reliance, plagiarism, and potential erosion of writing skills. The paper discusses the ethical considerations associated with the use of ChatGPT and proposes strategies to maximize its benefits while mitigating its drawbacks. Overall, this review contributes to the ongoing discourse on the integration of artificial intelligence tools in academic writing and provides insights for educators, researchers, and students in navigating the complex landscape of technology-assisted writing.
علمی-پژوهشی
آموزش از دور
امیر کریمی
چکیده
این مطالعه با هدف بررسی توسعه، بهرهوری پژوهشی، الگوهای استناد، شبکههای همکاری و مضامین اصلی پژوهشی در تحقیقات آموزشی در خاورمیانه طی سالهای ۲۰۱۹-۲۰۲۴ انجام شده است. تجزیه و تحلیل کتابسنجی و علمسنجی با استفاده از دادههای بازیابی شده از پایگاه داده Scopus انجام شد. استراتژی جستجو از کلمات کلیدی مرتبط با آموزش استفاده کرد و شامل ...
بیشتر
این مطالعه با هدف بررسی توسعه، بهرهوری پژوهشی، الگوهای استناد، شبکههای همکاری و مضامین اصلی پژوهشی در تحقیقات آموزشی در خاورمیانه طی سالهای ۲۰۱۹-۲۰۲۴ انجام شده است. تجزیه و تحلیل کتابسنجی و علمسنجی با استفاده از دادههای بازیابی شده از پایگاه داده Scopus انجام شد. استراتژی جستجو از کلمات کلیدی مرتبط با آموزش استفاده کرد و شامل انتشاراتی بود که به مسائل آموزشی در زمینههای اجتماعی-فرهنگی کشورهای خاورمیانه میپرداختند. جستجوی اولیه ۸۱۹۷ نشریه را شناسایی کرد که از بین آنها ۴۹۶ مقاله پراستناد برای تجزیه و تحلیل دقیق انتخاب شدند. تجزیه و تحلیلهای کتابسنجی برای بررسی روند انتشار، الگوهای استناد، مشارکت نویسندگان و مؤسسات، شبکههای همکاری و مضامین برجسته تحقیقاتی استفاده شد. یافتهها نشان دهنده کاهش قابل توجه در خروجی تحقیقات آموزشی در طول دوره مطالعه است، از اوج ۱۲۷ نشریه در سال ۲۰۲۰ به ۱۰ نشریه در سال ۲۰۲۴. این کاهش نگرانیهایی را در مورد پایداری تحقیقات و سرمایهگذاری آموزشی در منطقه ایجاد میکند. دانشگاه ملک سعود و دانشگاه قطر از برجستهترین مشارکتکنندگان نهادی بودند. تجزیه و تحلیل انتشارات پراستناد همچنین اهمیت فزاینده ادغام فناوری، واکنشهای آموزشی به رویدادهای جهانی و همکاری بین محققان و مؤسسات را برجسته میکند. انتشارات چند کشوری، پتانسیل همکاری منطقهای و بینالمللی را برای تسهیل اشتراکگذاری دانش و نوآوری در پرداختن به چالشهای آموزشی نشان میدهد. در مجموع، یافتهها نشان میدهد که سیاستگذاران، دانشگاهها و ذینفعان پژوهشی باید حمایت از تحقیقات را تقویت کنند، اولویتهای تحقیقات آموزشی را مجدداً ارزیابی کنند و همکاریهای بین رشتهای و بین ملی را برای احیای تحقیقات آموزشی در خاورمیانه و افزایش سهم منطقه در تولید دانش جهانی ترویج دهند.
علمی-پژوهشی
آموزش از دور
رویا تندرست؛ فرنوش آهنگران؛ آرام پویان
چکیده
آموزش تلفیقی زبان (BLI) رویکردی است که مواد آموزشی آنلاین را با دورههای حضوری ترکیب میکند و از آنجا که فرصتهای یادگیری زبان شخصیسازیشدهای را فراهم میآورد، میتواند موجب بهبود مشارکت و انگیزش زبانآموزان شود. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر آموزش تلفیقی زبان بر دانش واژگان، یادگیری زبان خودتنظیم (SRLL) و اضطراب کلاسی زبان خارجی ...
بیشتر
آموزش تلفیقی زبان (BLI) رویکردی است که مواد آموزشی آنلاین را با دورههای حضوری ترکیب میکند و از آنجا که فرصتهای یادگیری زبان شخصیسازیشدهای را فراهم میآورد، میتواند موجب بهبود مشارکت و انگیزش زبانآموزان شود. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر آموزش تلفیقی زبان بر دانش واژگان، یادگیری زبان خودتنظیم (SRLL) و اضطراب کلاسی زبان خارجی (FLCA) زبانآموزان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی پرداخت. بدین منظور، پژوهشگران از طرح آمیختهروش تبیینی برای اجرای مطالعه استفاده کردند. به همین ترتیب، ۴۴ زبانآموز زن انگلیسی در دو کلاس موجود در یک مؤسسه زبان به عنوان شرکتکنندگان انتخاب شدند و برای گردآوری دادههای کمّی از پیشآزمونها، جلسات آموزش تلفیقی و پسآزمونها بهره گرفته شد. همچنین، برای گردآوری دادههای کیفی، از مصاحبههای نیمهساختاریافته جهت بررسی دیدگاههای شرکتکنندگان درباره آموزش تلفیقی استفاده شد. در تحلیل دادههای کمّی از آزمونهای t مستقل و زوجی و نیز آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری (MANOVA) استفاده شد. افزون بر این، دادههای مصاحبه با بهرهگیری از تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. یافتهها نشان داد که آموزش تلفیقی موجب بهبود یادگیری واژگان و یادگیری خودتنظیم شرکتکنندگان شده و اضطراب زبانی آنان را کاهش داده است. افزون بر آن، شرکتکنندگان نگرش مثبتی نسبت به این رویکرد داشتند. در پایان، پژوهش حاضر دلالتهای کاربردی یافتهها را در بافتهای آموزش زبان خارجی تبیین میکند.
علمی-پژوهشی
آموزش از دور
حمید احمدی هدایت؛ مرتضی گلشنی گهراز؛ زهرا ثمری ابراهیم زاده
چکیده
با گسترش فناوریهای دیجیتال و افزایش تبعات نامطلوب استفاده نامتعارف از فضای دیجیتال، مینیمالیسم دیجیتال به عنوان یکی از مهارتهای حیاتی برای دانشجومعلمان مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر مینیمالیسم دیجیتال دانشجومعلمان از منظر متخصصان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش نظریه دادهبنیاد صورت گرفت. ...
بیشتر
با گسترش فناوریهای دیجیتال و افزایش تبعات نامطلوب استفاده نامتعارف از فضای دیجیتال، مینیمالیسم دیجیتال به عنوان یکی از مهارتهای حیاتی برای دانشجومعلمان مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر مینیمالیسم دیجیتال دانشجومعلمان از منظر متخصصان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش نظریه دادهبنیاد صورت گرفت. جامعه آماری شامل کلیه خبرگان دانشگاهی (متخصصان تکنولوژی آموزشی و روانشناسی) استان البرز در سال تحصیلی 1405-1404بود. نمونهگیری بهصورت هدفمند ملاکی و بر اساس اصل اشباع نظری انجام شد و در نهایت ۲۰ نفر از خبرگان دانشگاهی (متخصصان تکنولوژی آموزشی و روانشناسی) در مصاحبههای نیمهساختاریافته مشارکت داشتند. دادهها با استفاده از روش کدگذاری سهمرحلهای استراس و کوربین(۲۰۰۸) شامل کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. برای اعتبارسنجی پژوهش از چهار معیار لینکلن و کوبا (۱۹۸۵) شامل قابلیت اعتبار، قابلیت انتقالپذیری، قابلیت ثبات و تأییدپذیری استفاده شد. نتایج نشان داد که از دیدگاه خبرگان دانشگاهی (متخصصان تکنولوژی آموزشی و روانشناسی)، عواملی چون عوامل فردی و درونی، عوامل خانوادگی، عوامل اجتماعی و دوستان، طراحی اعتیادآور برنامهها و ضعف آموزش و فرهنگ استفاده، زمینهساز اعتیاد دیجیتال به عنوان امری در نقطه مقابل مینیمالیسم دیجیتال موثر هستند. همچنین راهکارهایی نظیر خودآگاهی و مدیریت فردی، ساماندهی و پاکسازی محیط دیجیتال، تقویت روابط و فعالیتهای غیر دیجیتال و آموزش و فرهنگسازی میتواند در گسترش مینیمالیسم دیجیتال تاثیر گذار باشند. بنابراین نیز نتایج نشان میدهد این یافتهها میتواند مبنایی برای گسترش مینیمالیسم دیجیتال برای استفاده متعارف و هدفمند از فناوری قرار گیرند.
علمی-پژوهشی
آموزش از دور
رضا والا؛ نسترن الله دینی؛ مهران فرج اللهی؛ محبوبه عبداللهی
چکیده
هدف این پژوهش، تبیین ویژگیها و مؤلفههای یک برنامه درسی آشکار مبتنی بر یادگیری ترکیبی در دوره متوسطه اول است. روش پژوهش از نوع ترکیبی (کیفی-کمی) میباشد و برای شناسایی ابعاد و مؤلفهها، علاوه بر تحلیل اسناد، از روش تحلیل مضمون با استفاده از نرمافزار MAXQDA12 بهره گرفته شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی اعضای هیئتعلمی با مرتبه ...
بیشتر
هدف این پژوهش، تبیین ویژگیها و مؤلفههای یک برنامه درسی آشکار مبتنی بر یادگیری ترکیبی در دوره متوسطه اول است. روش پژوهش از نوع ترکیبی (کیفی-کمی) میباشد و برای شناسایی ابعاد و مؤلفهها، علاوه بر تحلیل اسناد، از روش تحلیل مضمون با استفاده از نرمافزار MAXQDA12 بهره گرفته شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی اعضای هیئتعلمی با مرتبه استادیاری و بالاتر در حوزههای مدیریت آموزشی، مدیریت آموزش عالی و تکنولوژی آموزشی، و همچنین مدیران وزارت آموزش و پرورش بود که پس از انجام ۲۱ مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری، مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت، مضامین بنیادی، سازمانی و فراگیر استخراج شدند. در بخش کمی، از تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری برای سنجش میزان تأثیرگذاری و اولویتبندی ابعاد و مؤلفهها استفاده شد. در جریان مصاحبههای نیمهساختاریافته، هشت بُعد شناسایی گردید: اهداف آموزشی و پرورشی، محتوا و ساختار آموزشی، روشها و راهبردهای تدریس، سنجش و ارزیابی پیشرفت، نقش مربی و مدرس، سازماندهی زمان و محیط یادگیری، منابع و امکانات یادگیری، و ارتباطات و مشارکت در امر آموزش. هجده مؤلفه (مضمون سازماندهنده) برای برنامه درسی آشکار مبتنی بر یادگیری ترکیبی در دوره متوسطه اول شناسایی شد. نتایج حاصل از پرسشنامه محققساخته نشان داد که بُعد «محتوا و ساختار آموزشی»، با ضریب ۰/۷۲۸، بیشترین تأثیر را بر برنامه درسی آشکارِ مبتنی بر یادگیری ترکیبی در دوره متوسطه اول دارد.
)
